مادری مضطرب قرار است فرزندش را به یک کلینیک درمانی برساند. بخشی از زمان در ترافیک دمِ غروب از دست می‌رود. وقتی نمی‌تواند مکان مناسبی برای پارک اتومبیلش پیدا کند، مشکلی بزرگ‌تر در برابرش قد می‌کشد. نگاهی به چهره تب‌دار و برافروخته فرزندش می‌افکند و بعد وارد کوچه‌ای می‌شود که در سراسر آن اتومبیل‌ها پارک شده‌اند. مدت زیادی می‌گذرد تا او سرانجام مکانی برای پارک بیابد. این اتفاقی است که بار‌ها در مرکز شهر انزلی رخ داده است.
آمد و رفت روان اتومبیل‌ها در شهر و وجود پارکینگ در مناطق متراکم شهری از مواردی است که به توجه مدیریت شهری در بندر انزلی نیاز دارد.
یکی از اهالی انزلی به همشهری می‌گوید: بخشی از مشکلات ترافیکی شهر به دلیل نبود فضای مناسب برای پارک است. گردشگران به دلیل مطلع نبودن از مسیرها بیشتر از اهالی با این مشکل روبه‌رو هستند.
«جمال مقدم» می‌افزاید: نبود فضای پارک، بار ترافیک را سنگین می‌کند. بافت قدیمی شهر و کم‌عرض بودن مسیرهای فرعی و کوچه‌ها نیز این مشکل را حادتر کرده ‌است. البته در این مورد با فرهنگسازی و اطلاع‌رسانی مناسب و همچنین تدبیر و تمهید پلیس می‌توان مشارکت مردم را بیشتر جلب کرد. این شهروند در ادامه یادآوری می‌کند: در حال حاضر پارکینگ طبقاتی در شهر وجود ندارد اما می‌شود از بعضی فضاها به‌صورت موقت به‌عنوان پارکینگ استفاده کرد؛ مثلاً در اطراف آرامستان شهر در مناسبت‌های خاص با ترافیک سنگین روبه‌رو می‌شویم.
وی می‌گوید: به جای پیش‌فروش قبرها می‌شد لااقل به‌طور موقت بخشی از محوطه آرامستان را به پارکینگ اختصاص داد و مسیری مناسب برای ورود و خروج ماشین‌ها در نظر گرفت.

اولویت حمل‌ونقل عمومی
 بندرانزلی شهری گردشگر‌پذیر با جمعیت متراکم و گسترش طولی است و همه این موارد سبب شده تا شهر ترافیکی روان نداشته باشد.‌ ترویج استفاده از ناوگان حمل‌ونقل عمومی، ساخت پارکینگ‌های طبقاتی و بازگشایی معابر در بافت فرسوده از راهکارهای حل این معضل است.
یک عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در گفت‌وگو با همشهری اظهار می‌کند: به‌طور کلی، مشکلات از آنجا آغاز شد که مفهوم «توسعه شهری» با رویکردی «ماشین‌ـ کالبد محور» تلقی شد.
«مجید کیاورز» می‌افزاید: در این شکل از توسعه شهری، کرامت انسانی و نیازهای زیستی انسان‌ها در مدیریت شهری در اولویت‌های پایین قرار گرفته و در عمل «ماشین‌ـ کالبد محوری» جایگزین «انسان محوری» می‌شود.
وی بیان می‌‌کند: در شهر انسان‌محور، زندگی طبیعی انسان اولویت پیدا می‌کند و درنتیجه فضای سبز، محل پیاده‌روی و‌ تردد همگانی شهروندان بر آسفالت‌کشی و تعریض خیابان‌ها اولویت پیدا می‌کند. همچنین در شهر انسان‌محور، زندگی اجتماعی مردم در اولویت قرار دارد و به‌منظور نیل به چنین هدفی، فراهم آوردن محیط‌هایی برای نشستن، گپ زدن و تعاملات اجتماعی شهروندان بر بلوارکشی و فضا دادن به ماشین‌های آهنی ارجحیت دارد.
این مدرس دانشگاه می‌گوید: در این شهر، حمل‌ونقل افراد به‌عنوان اصلی مهم در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها مدنظر قرار می‌گیرد و عموم مردم موضوع اصلی تردد در شهر قرار می‌گیرند، نه اینکه از تمام توانمندی و فضاهای شهر برای سهولت در جابه‌جایی خودرو و در نتیجه تشویق مردم به حمل‌ونقل با خودروی شخصی استفاده ‌شود.
کیاورز شرح می‌دهد: نتیجه مدیریت شهری خودرو ‌ـ کالبد محور، انباشت خودرو در معابر، پارک خودروها در حجم زیاد در حاشیه معابر اصلی و فرعی، پر شدن پارکینگ‌های طبقاتی، آلودگی‌های صوتی و بصری و آلودگی هواست؛ مانند آنچه در خیابان‌های اصلی و کوچه‌های مرکز شهر انزلی مشاهده می‌شود. اما در روش حمل‌ونقل انسان‌محور، حمل‌ونقل عمومی در اولویت قرار می‌گیرد و محدودیت‌هایی به‌منظور کاهش‌ تردد خودروهای شخصی اعمال می‌شود تا حقوق مردم در جریان آمد و شد در شهر تضییع نشود.

راهکار برون‌رفت از تنگنا
این مدرس دانشگاه شرح می‌دهد: برای حل ترافیک شهری و جلوگیری از تجمع خودرو در خیابان‌های اصلی و فرعی مرکز شهر بندر انزلی، باید طرح جامع حمل‌ونقل و ترافیک شهر تهیه شود و در این طرح با توجه به وضع موجود و آینده ترافیک شهری ‌ساز و کارهای گذر از وضع موجود به وضع مطلوب طراحی شود.
کیاورز می‌گوید: در واقع در این طرح باید‌ برآورد میزان عرضه و تقاضای بالفعل و بالقوه سفرهای شهری و تخصیص سفرهای شهری به تفکیک نوع وسیله سفر مورد توجه قرار گیرد.
این کارشناس اهل انزلی تصریح می‌کند: تجربیات و مطالعات در کشورهای مختلف و شهرهایی با مقیاس بندر انزلی نشان می‌دهد که حمل‌ونقل انسان‌محور، در ۳ بعد پیاده‌‌مداری، دوچرخه‌سواری و حمل‌ونقل عمومی‌ تحقق پیدا می‌کند و در واقع باید با ایجاد زیرساختی مناسب به سامانه حمل‌ونقل یکپارچه، در دسترس، راحت و کم‌هزینه دست یافت تا بتوان مردم را به استفاده از زنجیره حمل‌ونقل انسان‌محور تشویق کرد.

برنامه‌های شورای شهر برای کنترل ترافیک
کنترل ترافیک و‌ آمد و شد آسان یکی از انتظارات مردم از مدیریت شهری است. رئیس شورای اسلامی شهر انزلی در این‌باره به همشهری می‌گوید: ترافیک در انزلی معضلی بزرگ است و روانسازی ترافیک از اولویت‌های مهم در این شهر به شمار می‌آید. از این‌رو کمیسیون ترافیک و حمل‌ونقل درون‌شهری در شورای پنجم راه‌اندازی شد.
«امیر احمدی فرد» با شرح برنامه‌های شورای شهر انزلی در این حوزه بیان می‌کند: نوسازی ناوگان عمومی و ساخت ایستگاه‌های زیبا برای ترغیب مردم به استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی یکی از این برنامه‌هاست. همچنین شهرداری، تملک تخریب املاک برای تعریض خیابان‌های پر‌ تردد را آغاز و اعلام کرده که با شهروندانی که دارای ملک در طرح تعریض هستند، نهایت همکاری را خواهد کرد. وی می‌افزاید: اگر تعریض خیابان‌های «مظلوم» و «تهران» با طرح‌های تشویقی که شهرداری هم اعلام کرده است، انجام شود، می‌تواند در کاهش بار ترافیک شهر بسیار تأثیر‌گذار باشد. احمدی فرد بیان می‌کند: در زمینه توقف اتومبیل‌ها در حاشیه خیابان‌های اصلی نیز باید سیاستگذاری شود. وی درباره نیاز شهر به پارکینگ می‌گوید: همچنین اگر ورود سرمایه‌گذار و ساخت پارکینگ طبقاتی در مرکز شهر اتفاق بیفتد‌، کاهش بار ترافیک را به دنبال خواهد داشت. رئیس شورای شهر انزلی در پاسخ به این سؤال که وضعیت حساب عوارض کسری پارکینگ ساختمان‌ها چگونه است، می‌گوید: طبق قانون، شهرداری مبالغی را در قبال کسری پارکینگ ساختمان‌ها دریافت می‌کند که باید در حساب مجزایی واریز و از آن مبلغ فقط برای روانسازی ترافیک و ساخت پارکینگ استفاده شود اما متأسفانه تاکنون همه این مبالغ به این علت که شهرداری با کمبود منابع مالی روبه‌رو بوده، صرف هزینه‌های جاری و عمرانی شهرداری شده و ریالی پس‌انداز نشده است و امیدواریم در شورای پنجم شاهد تحقق این امر باشیم.

نصب پارکومتر
«امیر احمدی فرد» رئیس شورای اسلامی شهر انزلی: شهرداری‌ها می‌توانند در حاشیه خیابان‌های پر‌‌تردد پارکومتر نصب کنند و برای توقف اتومبیل‌ها پس از نیم ساعت اول که رایگان است، وجه دریافت کنند. ما نیز راه‌اندازی دوباره پارکومترها را در برنامه داریم و در نظر داریم بعد از نیم ساعت مبلغی را دریافت کنیم و از نیم ساعت سوم به بعد افزایش تصاعدی این نرخ را اعمال کنیم چرا که متأسفانه برخی کسبه از صبح تا شب ‌ اتومبیلشان را در حاشیه خیابان پارک می‌کنند و همین امر موجب افزایش بار ترافیک می‌شود.

مریم ساحلی – روزنامه همشهری