در روایات و احادیث دینی ما بر مفهوم شورا بسیار تاکید شده و این مهم علاوه بر شرع مقدس، از دید عقلانی هم مورد پسند می‌باشد. وقتی در مورد مسئله‌ای با دیگران مشورت می کنیم، از عقل آنها استفاده کرده و به نحوی دیگران را در تصمیم‌گیری‌های خود شریک کرده‌ایم. مشورت به قدری اهمیت دارد که خداوند به پیامبرش می‌فرماید: و شاور هم فی الامر (در کارها با ایشان مشورت کن. آل عمران، آیه ۱۵۹).

شورا امر مهمی است که همه باید در آن مشارکت داشته باشند، نه فقط در انتخابات، بلکه بعد از آن نیز باید در جریان طرح‌ها و لوایح شهری قرار گرفته و در صورت نیاز اظهار نظر نموده و حتی در صورت لزوم راهکار نشان دهند. این گونه است که مشارکت عمومی و خِرد جمعی می‌تواند شهر را به جایگاهی واقعی که متعلق به آن است برساند.

🔹 شورای شهر یا شورایی از شهر

تنوع موضوعات و معضلات شهری، عدم امکان تمرکز کافی در همه مسائل و محدود بودن دایره دانش از عواملی‌ست که باید مورد توجه قرار گرفته و شورا را به سمت استفاده از دانش عمومی جهت حل مشکلات سوق دهد.
اگرچه ممکن است تمامی اعضای شورا، جمعی از صاحبان تخصص و تجربه در حیطه کاری خود باشند، اما به دلیل محدود بودن تخصص فردی در حل موضوعات مختلف شهری، یک یا نهایتا چند عضو از کل اعضا، دانش اظهار نظر را خواهند داشت. از این رو ارائه راهکار توسط سایر اعضا که تخصص کافی در آن موضوع را نداشته باشند، شامل احساسات و سلیقه بوده و این مسئله با روح شورا منافات دارد.
تصمیمات خردمندانه بر پایه خرد جمعی، مشورت و استفاده از دانش جمعی استوار است. در خرد جمعی بحث بر این است که تصمیماتی که توسط جمعی متفاوت از نخبگان گرفته می‌شود، می‌تواند بهتر از تصمیماتی باشد که توسط عده‌ای کارشناس اخذ می‌شود.
بسیاری مدیریت را معادل تصمیم‌گیری تصور کرده و چنین برداشت می‌کنند که می‌توانند در تصمیمات جزئی تا تصمیم‌گیری‌های پر اهمیت نقش مدیریتی داشته باشند. اما میان دو مقوله مدیریت تصمیمات که در نتیجه خرد جمعی به دست آمده باشد، و تصمیمی که مدیر گرفته و بر جمع تحمیل می‌شود، تفاوت زیادی وجود دارد. حتی در مقیاسی بزرگتر، تصمیمات یک جامعه آماری بزرگ شامل کل نخبگان شهری، با تصمیمات تعداد معدودی نخبه برگزیده همان اثر تحمیلی را خواهد داشت.

🔹 راهکار

جنس انتخابات در شورای شهر به نحوی است که اولویت اول بر همسو بودن تفکرات سیاسی، تجربه و رزومه کاری است، نه تخصص، تجربه و رزومه کاری. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که همه اعضای منتخب شورا، نخبگان علمی و دانشگاهی و یا حتی از برگزیدگان باشند. در واقع تجربه و تخصص اعضای شورا جهت اخذ تصمیمات صحیح و کاربردی در همه امور کفایت نمی‌کند. از این رو لازمه موفقیت در تصمیمات، استفاده از بازوهای فکری است که همانا برگزیدگان و نخبگان علمی و دانشگاهی شهر می‌باشند. این امر میسر نخواهد بود، مگر آنکه از همه صاحبان ایده و اندیشه استفاده شود، نه فقط اعضای هفت نفره شورای شهر و نه فقط اعضای اتاق فکر!
بسیاری از نخبگان امکان حضور در اتاق فکر را ندارند و یا حتی ممکن است بدون حضور در آن، علاقه به مشارکت داشته باشند، که در این صورت به کار نگرفتن از این توان، عاقلانه نخواهد بود.
منتخبین شورا می‌بایست زنجیره‌ای از خرد و تخصص را در کنار خود داشته باشند، چرا که شورا مکانی جهت تضارب افکار و بروز ایده‌ها و نبوغ همه مردم در تصمیم‌سازی‌های محلی است. از این رو استفاده از جمع‌سپاری در تصمیمات کلیدی شورا اهمیت بسیاری خواهد داشت.
جمع‌سپاری به معنی برون‌سپاری به انبوه مردم است. جمع‌سپاری، نوعی برون‌سپاری است، اما نه به شکل شرکتی یا سازمانی، بلکه گروه فراوانی از افراد (شامل افراد کارآمد و افراد بی‌تجربه) می‌توانند در این فرایند شرکت نمایند که معمولا توسط فراخوان عمومی انجام می‌شود.
از اهداف جمع‌سپاری، مشارکت عمومی در فعالیت‌هایی است که همه در آن ذی‌نفع بوده و تمایل به حل مسئله، مشارکت در ایده‌سازی و نوآوری در فرایند را دارند. بهره‌مندی از خرد جمعی به شیوه جمع سپاری نه تنها یقیناً راهگشا خواهد بود، بلکه باعث کاهش مقاومت افراد در برابر تغییرات و دگرگونی‌های شهری خواهد شد. چرا که تصمیمات جمع‌سپاری در نتیجه همکاری بدنه شهری تولید شده و اشتیاق عمومی در مشارکت، علاوه بر کاهش خطا، راه را بر انتقادهای غیر اصولی ناشی از تک روی در تصمیمات شهری می‌بندد.

محمد لاهوری