آقا سید محمد نجفی

زن، خسته از اندوهی که آسمان دلش را بارانی کرده، راه می‌افتد سمت بقعه آقا سید محمد نجفی (ع). دلش می‌خواهد خلوتی باشد و آرامشی تا سرش را تکیه دهد به ضریح و زیر لب نجوا کند. دلش می‌خواهد چشم که می‌گرداند، در و دیوار و سقف و کف ساده اما به سامان رسیده یک زیارتگاه، دنیایش را روشن سازد. دلش می‌خواهد شمعی بیفروزد و در امتداد سوختنش با خدا حرف بزند، اما متأسفانه چنین نیست.
در جای جای جهان، معابد و زیارتگاه‌هایی هستند که مؤمنان به ادیان و مذاهب مختلف راهی آن می‌شوند تا جان خویش را در معنویت اماکن مقدس روشنی بخشند. بی‌ تردید معنویت اماکن مقدس به مساحت و زرق و برق بنای آنها نیست و چه بسا می‌توان با امکانات مالی موجود و مدیریت صحیح فضایی ساده و پاکیزه را برای زیارت و عبادت فراهم آورد.
در شهر انزلی مدت‌هاست که شاهد بازسازی بقعه‌ها هستیم؛ پروژه‌هایی که به طول انجامیده‌اند و دلیل این به درازا کشیدن، که نابسامانی‌های خاص خویش را به همراه دارد، کمبود امکانات مالی عنوان می‌شود.

ضرورت رسیدگی به اماکن مذهبی
مدیریت مناسب و خادمان متعهد از مواردی است که شهروندان انتظار دارند اماکن مذهبی از آن برخوردار باشند. گنبد و گلدسته فیروزه‌ای «بقعه خانم حوریه» در وروردی شرقی انزلی چشم‌ها را به خود می‌خواند. گردشگران بسیاری هنگام ورود به شهر در این مکان توقف می‌کنند اما ظاهر و حواشی موجود این مکان مذهبی نیازمند رسیدگی است.
  درون زیارتگاه «فاطمه» نگاهش را به ضریح دوخته و دانه‌های عقیق تسبیحش را یک به یک می‌غلتاند و ذکر می‌گوید. سر صحبت که باز می‌شود، می‌گوید: معمولاً در نظافت زیارتگاه‌ها کوتاهی می‌شود. فرش‌‌ها معمولاً هرکدام دارای یک نقش و طرح هستند و همان‌ها نیز به‌صورت درست پهن نشده‌اند و اغلب کج و معوجند، در صورتی که اگر خوش‌سلیقگی باشد حتی با موکتی ارزان‌قیمت هم می‌توان فضایی را به‌صورت مناسب مفروش کرد. جدا‌کننده‌های بین زائران خانم و آقا در بعضی موارد یک پرده است، اما همان نیز خوب نصب نشده و ظاهر مناسبی ندارد. سرویس‌های بهداشتی هم معمولاً خوب نظافت نمی‌شوند.
وی می‌افزاید: بعضی خیال می‌کنند اگر فضای یک بقعه را بزرگ کنند کافی است، اما این بزرگ کردن‌ها بسیار طول می‌کشد و تازه اگر هم زمانی به سرانجام برسد، رسیدگی و نگهداری مناسب آن خود مبحث دیگری است.

روند ساخت‌وسازها
رئیس اداره اوقاف انزلی در گفت‌وگو با همشهری اظهار می‌کند: در شهرستان انزلی ۱۴ بقعه وجود دارد و بقاع شاخص این شهرستان «امامزاده صالح (ع)»، «خانم حوریه (ع)»، «آقا سید محمد نجفی (ع)» و «آقا سید ابراهیم (ع)» هستند.
«سید‌محمد میر مظفری» درآمد بقاع انزلی را حدود ۵۰۰ میلیون تومان در سال اعلام می‌کند و می‌گوید: ۴۰‌ درصد از این درآمد به هزینه‌های عمرانی و ۳۰‌ درصد از آن به مخارج مدیریتی، هزینه‌های جاری و خادم اختصاص می‌یابد. همچنین ۲۰‌ درصد از درآمد بقاع صرف هزینه‌های فرهنگی و ۱۰‌درصد باقیمانده نیز به خزانه کل کشور واریز می‌شود که مبلغی از آن برای هزینه‌های بقاع به‌صورت علی‌الحساب و یا وام باز می‌گردد.
وی در ادامه به روند بازسازی بقاع انزلی اشاره کرده و می‌گوید: تاریخ شروع ساخت بقعه آقا نجفی (ع) سال ۸۷ بود و بازسازی آن از سال ۹۳ شروع شده است. سال ۹۴ مبلغ ۷۵ میلیون تومان وام برای این بازسازی گرفته شد که صرف مواردی چون شبستان، فضای جلوی مسجد و حیاط مسجد و اتصال اگو به شبکه شهری شد.

طی کردن مراحل اداری
رئیس اداره اوقاف انزلی با بیان اینکه همه اقدامات صورت‌گرفته با اعلام آگهی مناقصه و واگذاری به پیمانکار صورت گرفته و هزینه‌کردها هم بر اساس عقد قرار داد انجام شده است، یاد‌آور می‌شود: اکنون تکمیل بازسازی بقعه آقا سید محمد نجفی به ۵۰۰ میلیون تومان اعتبار احتیاج دارد.
میر مظفری در ادامه به بقعه خانم حوریه (ع) اشاره کرده و می‌گوید: مجوز تخریب و بازسازی بقعه بی‌بی حوریه گرفته شده است چراکه پس از ۳ سال کار کارشناسی و انجام مطالعات، تشخیص داده شد که ساختمان بقعه از استحکام لازم برخوردار نیست و نمی‌توان مقاوم‌سازی را در آن اجرا کرد.
 وی بیان می‌کند: سال گذشته ۱۲ چشمه سرویس بهداشتی جدید در محوطه این بقعه ساخته شد اما سرویس‌های بهداشتی قدیمی آن نیز نیازمند بازسازی است. جابه‌جایی دکه‌های موجود در فضای مقابل بقعه که بسیاری درباره وضعیت ظاهری آن گلایه‌مند هستند، نیز در دست پیگیری است. همچنین در مناطق روستایی بقعه «آقا سید طاهر (ع)» و «آقا سید مظفر (ع)» در روستای طالب‌آباد با همراهی خیّران و اهالی منطقه در دست ساخت‌وساز است. بازسازی بقعه «‌آقا سید محمد خرم کیا (ع)» در روستای لیجارکی نیز با حمایت مالی منطقه آزاد و با دریافت مجوز از اداره راه و هماهنگی با منطقه آزاد انزلی و سپاه در ماه آینده آغاز می‌شود.

 ضرورت تعامل بیشتر
یک عضو شورای شهر انزلی در گفت‌وگو با همشهری اظهار می‌کند: بقعه‌ها از گذشته‌های دور ملجأ و پناه مردم بوده‌اند و مردم انتظار دارند که این اماکن از امکانات مناسبی برخوردار باشند، اما متأسفانه سال‌هاست که بازسازی بعضی از بقاع آغاز شده ولی با توجه به شرایط اقتصادی موجود هنوز به سامان نرسیده است.
«موسی زنجان‌خواه» با اشاره به جایگاه زیارتگاه‌ها در افکار و عقاید مردم و ضرورت رسیدگی به وضعیت موجود و اهمیت توجه بیشتر اداره اوقاف و هیأت امنای بقاع، یادآوری می‌کند: تغییرات پی در پی در مدیریت بقاع که به‌صورت هیأت امنایی اداره می‌شوند هم در ایجاد شرایط حاضر مؤثر است.
این عضو شورا همچنین به موضوع دفن متوفی در محوطه برخی بقاع اشاره کرده و بیان می‌کند: مردم عموماً از هزینه گزاف تدفین در این اماکن گله‌مند هستند از این‌رو انتظار می‌رود رأفت بیشتری در محاسبه هزینه‌ها مشاهده شود؛ هر چند در دوره اول یا دوم شورای اسلامی شهر با هماهنگی فرمانداری مصوبه‌ای داشتیم تا به دلیل قرار گرفتن بقاع در مناطق مسکونی، سعی شود در این اماکن تدفین انجام نشود.
وی در ادامه به نزدیکی برخی مساجد و بقاع به بازارها و مسیر  تردد گردشگران اشاره می‌کند و می‌گوید: سرویس‌های بهداشتی این اماکن بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، از این‌رو شهرداری در گذشته به‌منظور بهبود وضعیت این سرویس‌های بهداشتی کمک‌هایی کرده است و از این پس نیز این کمک‌ها ادامه خواهد داشت.
این عضو شورا با بیان اینکه متأسفانه تاکنون شورای شهر جلسه‌ای با اداره اوقاف نداشته است، اظهار می‌کند: با هیأت امنای بقعه خانم حوریه(ع) اخیراً جلسه‌ای با موضوع ساماندهی دکه‌های مقابل این بقعه برگزار شد اما امیدوارم با ورود امام‌جمعه محترم به‌عنوان متولی امور شرعی و نماینده ولایت فقیه در شهر به موضوع بقاع، شرایط موجود با افزایش همکاری‌ها رو به بهبود بگذارد. همچنین از اداره اوقاف انتظار می‌رود در اجرای طرح‌ها و رفع مشکلات نگاهی نیز به شورای اسلامی شهر داشته باشد تا با دور شدن از موازی‌کاری، زمینه همکاری مناسب با مدیریت شهری ایجاد شود.

 ۲۵۰ طرح عمرانی در بقاع متبرکه گیلان
علی خوشخو، معاون بهره‌وری اقتصادی اداره‌کل اوقاف و امور خیریه گیلان: بیش از ۲۵۰ طرح عمرانی در بقاع متبرکه استان در حال اجراست. برای تکمیل طرح‌های عمرانی در بقاع متبرکه، نیازمند مشارکت خیران هستیم و اعتبارات دولتی جوابگوی نیاز نیست. امسال تا پایان مهر ۱۳۴۰ رقبه بدون درآمد در گیلان شناسایی و تعیین وضعیت شده که امیدواریم با تداوم این روند، بهره‌وری موقوفات افزایش یابد.

مریم ساحلی – روزنامه همشهری