محمد-خواه

اسماعیل محمدی خواه که از سال ۱۳۷۶ به عنوان یکی از مدیران منطقه ویژه اقتصادی سابق انزلی مشغول به فعالیت بوده را می توان از جمله مطلع ترین افراد نسبت به موضوع منطقه آزاد انزلی دانست. با توجه به حواشی پیش آمده پیرامون نام این مجموعه لازم دیدیم نظر دبیر حزب کارگزاران استان گیلان در خصوص فرایند شکل گیری و نام گذاری منطقه آزاد انزلی را جویا شویم.
در ابتدا لازم است تاریخچه ای کوتاه از منطقه آزاد انزلی را برای خوانندگان ما شرح دهید.
سال ۱۳۷۴ مرحوم آیت الله هاشمی در سفر به شهرستان بندرانزلی و در مراسم سخنرانی در استادیوم تختی این شهر وعده ایجاد منطقه ویژه اقتصادی انزلی را به مردم پرشور و قهرمان انزلی نوید دادند. سال ۱۳۷۵ در سفر مرحوم دکتر حبیبی به عنوان معاون اول دولت سازندگی کلنگ زنی راه اندازی این مجموعه در مراسمی انجام شد و در سال ۱۳۷۶ رسما منطقه ویژه اقتصادی انزلی مشتمل بر دو بخش بندری و گلشن شکل گرفت.
با پیگیری نمایندگان محترم استان در دوره ششم مجلس شورای اسلامی، در روز دوم شهریور ۱۳۸۲ قانون شکل گیری منطقه آزاد انزلی مصوب شد و سوم شهریور ۱۳۸۳ یعنی یک سال و یک روز بعد از تصویب این قانون شاهد معرفی اعضای هیات مدیره این سازمان به طور رسمی بودیم.
با توجه به فرایند انجام مطالعات طرح توجیهی ایجاد منطقه آزاد انزلی که توسط کارشناسان اعزامی از دبیرخانه مناطق آزاد در سالن مجاور دفتر کار اینجانب انجام میشد بارها بر روی اینکه چرا باید نام انزلی بر روی این مجموعه باشد بحث و گفتگو انجام پذیرفت و جمع بندی گفتگوها این بود که نام انزلی منحصر به شهرستان بندرانزلی نیست و بلکه در بازرگانی خارجی به منزله کلید واژه و برند است و با نام گذاری منطقه آزاد انزلی نیازی به معرفی این مجموعه به سایر کشورها نداریم. پس انتخاب نام از یک فرصت برند سازی شده در بیش از ۴ قرن بازرگانی که به بندرانزلی ختم می شد نشات گرفته است.

به نظر شما دلیل مطرح شدن اسامی دیگر در محافل مختلف برای منطقه آزاد انزلی چیست؟
به نظر من از دو زاویه می شود به این مطلب نگاه کرد. در ابتدا اینکه نامگذاری لفظی که بعضا به زبان ها رایج می شود. مانند نامیدن دستگاه کپی به نام زیراکس. چرا که اولین دستگاه کپی وارد شده به ایران زیراکس نام داشت. در ابتدای کار منطقه ویژه انزلی به دلیل تبلیغات فروش مجتمع تجاری کاسپین کم کم این اسم در خاطر خیلی ها جا افتاد. به خاطر دارم در ابتدای فعالیت به عنوان مدیرعامل منطقه ویژه، نامه ای از یکی از نمایندگان سابق رشت با عنوان مدیرعامل بندر آزاد کاسپین به دستم رسید که می بینید کلا عناوین استفاده شده دارای اشکال بود. اشتباهی که بر اثر اشکال گفتار و شنیداری پدید آمده بود موجب تغییر عنوان یک مجموعه شد.

اما در نگاه دوم یا از نظری دیگر این اشتباهات می تواند عمدی باشد. قانون گذار در سال ۸۲ صراحت دارد که منطقه آزاد انزلی محدوده ای است از شهرستان بندرانزلی ولی الان که به نقشه محدوده این منطقه نگاه می کنیم روستاهایی از شهرستانهای رشت و آستانه هم در آن وجود دارند.

اگر بخواهیم قانون را رعایت کنیم و محدوده را کاهش دهیم تکلیف این حجم از سرمایه گذاری چه می شود. پس دو راه پیش روی ماست. یا محدوده جدید از شهرستان های رشت و آستانه جدا شوند و به شهرستان بندرانزلی ملحق شوند تا قانون به این شکل رعایت شده باشد و یا اینکه در عبارت قانونی کلمه محدوده شهرستان بندرانزلی به عبارت محدوده ای از استان گیلان تغییر یابد که اولی نیاز به تغییر در وزارت کشور و دومی نیاز به تغییر قانون در مجلس را دارد.
در عین حال تغییر نام منطقه این تخلف از قانون را حل نمی کند. می تواند منطقه آزاد انزلی محدوده ای از استان گیلان باشد ولی همچنان انزلی باقی بماند چرا که نام انزلی برند است و منطقه آزاد همچنان با نام انزلی باقی خواهد ماند.

نظرتان در مورد وضعیت فعلی منطقه آزاد انزلی نسبت به چشم اندازی که برای آن دیده شده بود چیست؟
در سال های اخیر اگرچه به علت ضعف عملکرد مدیران سابق منطقه آزاد انزلی شاهد تحولات زیرساختی و رونق مطلوبی در منطقه آزاد انزلی نبودیم اما با مدیریت خوب آقای مسرور به عنوان مدیری بومی و توسعه گرای توانمند فرصت های زیادی ایجاد شده.

بندر کاسپین به عنوان بزرگترین بندرحاشیه دریای خزر شروع به فعالیت کرد و دارای کد دریانوردی شد. طرح های زیرساختی دیگری مانند مرکز تفریحات دریایی، مرکز نمایشگاه ها و همایش های بین المللی، تکمیل ساختمان اداری سازمان در کنار سرمایه گذاری های قابل توجه بخش خصوصی نسبت به گذشته چشمگیر بوده است و توسعه گیلان با آن گره خورده است. اگر پیشرفت و اشتغالزایی در گیلان را دنبال می کنیم باید همت کنیم تا منطقه آزاد انزلی با موانع کمتر و سرعت بیشتر شتاب توسعه پیدا کند و به نظر می آید با توجه به تکمیل راه آهن انزلی، قزوین و بزرگراه قزوین رشت و اتصال آن به بندرانزلی آینده خوبی در انتظار بخش اقتصادی گیلان خواهد بود.